{"id":2534,"date":"2018-01-25T12:04:00","date_gmt":"2018-01-25T12:04:00","guid":{"rendered":"http:\/\/stapis.com.pl\/?p=2534"},"modified":"2018-01-25T12:04:00","modified_gmt":"2018-01-25T12:04:00","slug":"to-nie-byla-zadna-gra-tylko-zwyczajne-zycie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/stapis.com.pl\/?p=2534","title":{"rendered":"To nie by\u0142a \u017cadna gra, tylko zwyczajne \u017cycie"},"content":{"rendered":"
Z Danut\u0105 Piotrowsk\u0105 rozmawia Weronika G\u00f3rska<\/span><\/strong><\/div>\n
<\/div>\n
Weronika G\u00f3rska:<\/strong> Seria opracowanych przez Ciebie album\u00f3w \u201eTadeusz Piotrowski. In Memoriam\u201d, po\u015bwi\u0119conych Twojemu zmar\u0142emu m\u0119\u017cowi, zawiera nie tylko zdj\u0119cia z jego wypraw, ale przede wszystkim teksty – zar\u00f3wno te, kt\u00f3re publikowa\u0142 za \u017cycia, jak te\u017c jego osobiste notatki i listy, kt\u00f3re dopiero teraz ukazuj\u0105 si\u0119 w druku. Kiedy wpad\u0142a\u015b na pomys\u0142 upami\u0119tnienia w ten spos\u00f3b Tadeusza i w jaki spos\u00f3b zrodzi\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie taka wizja serii?<\/div>\n
<\/div>\n
Danuta Piotrowska:<\/strong> To nie by\u0142o nag\u0142e ol\u015bnienie, raczej stopniowy proces. Przed kilku laty Janusz Kurczab, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie pracowa\u0142 nad stworzeniem serii \u201ePolskie Himalaje\u201d, poprosi\u0142 mnie o kilka unikatowych zdj\u0119\u0107 z archiwalnej kolekcji wypraw, takich, kt\u00f3rych nie posiada\u0142 nikt inny, m.in. z wyprawy na Api, Jazghil Dome i Distaghil Sar East albo wykonanych w szczeg\u00f3lnych warunkach, np. na Noszaku lub K2. W latach siedemdziesi\u0105tych i osiemdziesi\u0105tych, gdy m\u00f3j m\u0105\u017c wraca\u0142 z wypraw, wsp\u00f3lnie opracowywali\u015bmy zgromadzony przez niego materia\u0142 fotograficzny.<\/div>\n
\n
\"\"<\/div>\n<\/figure>\n
W ten spos\u00f3b poniek\u0105d dzieli\u0142am jego pasj\u0119, wsp\u00f3\u0142uczestniczy\u0142am w tym, co by\u0142o dla niego tak bardzo wa\u017cne, a co r\u00f3wnie\u017c mnie interesowa\u0142o. Jednak przez trzydzie\u015bci lat, kt\u00f3re up\u0142yn\u0119\u0142y od \u015bmierci Tadeusza, oblicze fotografii ogromnie si\u0119 zmieni\u0142o, a ja, zaj\u0119ta innymi \u017cyciowymi problemami, za tymi zmianami nie nad\u0105\u017cy\u0142am. Zatem musia\u0142am nauczy\u0107 si\u0119 nowego warsztatu. Kupi\u0142am skaner i kilka podr\u0119cznik\u00f3w edycji zdj\u0119\u0107, po czym podda\u0142am analogowe fotografie Tadeusza digitalizacji, czyszczeniu i photoshopowej korekcie. Moim pierwszym, niezwykle cierpliwym i wyrozumia\u0142ym mentorem zosta\u0142 Bogdan Jankowski, kt\u00f3ry w licznych mailach inspirowa\u0142, podpowiada\u0142 i doradza\u0142, jak powinnam wykona\u0107 t\u0119 prac\u0119. Bardzo wiele nauczy\u0142am si\u0119 te\u017c na w\u0142asnych b\u0142\u0119dach. W 2011 roku w Ksi\u0105\u017cnicy Pomorskiej zosta\u0142a zorganizowana du\u017ca wystawa fotograficzna \u201eTadeusz Piotrowski. In Memoriam\u201d. Niestety, po kilku ekspozycjach wyl\u0105dowa\u0142a za szaf\u0105, gdzie spokojnie dokonuje \u017cywota. U\u015bwiadomi\u0142am sobie wtedy, \u017ce wystawa fotograficzna trwa jedynie tak d\u0142ugo, jak jej prezentacja, a ksi\u0105\u017cka jest ponadczasowa. Dlatego narodzi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 zachowania materia\u0142\u00f3w archiwalnych, kt\u00f3re pozosta\u0142y po moim m\u0119\u017cu, w serii ksi\u0105\u017cek pod wsp\u00f3lnym tytu\u0142em \u201eTadeusz Piotrowski. In Memoriam\u201d. Realizacja tego marzenia kosztuje mnie wiele czasu i pracy, ale uzale\u017cnia jak narkotyk, a zamiast chwilowej ekstazy oferuje d\u0142ugotrwa\u0142e wydzielanie hormon\u00f3w szcz\u0119\u015bcia. To ogromna satysfakcja, zachowywa\u0107 dla przysz\u0142ych pokole\u0144, a przede wszystkim dla moich w\u0142asnych c\u00f3rek i wnuk\u00f3w, materia\u0142y m\u00f3wi\u0105ce o tym, kim by\u0142 Tadeusz, co robi\u0142, w jaki spos\u00f3b zapisa\u0142 si\u0119 na kartach polskiego alpinizmu i himalaizmu. To, co pozostanie po jego zbyt wcze\u015bnie zako\u0144czonym i moim znacznie d\u0142u\u017cszym \u017cyciu, to nasza krew i nasza krwawica \u2013 czyli dzieci i ksi\u0105\u017cki. Ta my\u015bl dodaje mi si\u0142 oraz motywacji do \u017cmudnego i uci\u0105\u017cliwego \u015bl\u0119czenia przy komputerze, wbrew mojej ruchliwej naturze.<\/div>\n
<\/div>\n
W.G.:<\/strong> Seria liczy ju\u017c trzy tomy: K2. 1986<\/span>, Lhotse. 1974<\/span>, Nanga Parbat. 1982<\/span>. Dlaczego zdecydowa\u0142a\u015b si\u0119 na tak\u0105, a nie inn\u0105 kolejno\u015b\u0107? Jakich ksi\u0105\u017cek mo\u017cemy spodziewa\u0107 si\u0119 w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci i ile \u0142\u0105cznie ich planujesz?<\/div>\n
\n
\"\"<\/div>\n<\/figure>\n
<\/div>\n
D.P.:<\/strong> Nie mia\u0142am i nadal nie mam \u017cadnego planu odno\u015bnie kolejno\u015bci wydawanych ksi\u0105\u017cek. Pierwsza, o K2, powsta\u0142a spontanicznie, w oparciu o naj\u015bwie\u017csze i najbole\u015bniejsze do\u015bwiadczenie – \u015bmier\u0107 Tadeusza. Druga, o Lhotse, to reakcja na wci\u0105\u017c rani\u0105ce mnie wspomnienia, dotycz\u0105ce oskar\u017cenia Tadeusza o \u015bmier\u0107 towarzysza wyprawy, Stanis\u0142awa Lata\u0142\u0142o. W albumie tym nie artyku\u0142uj\u0119 w\u0142asnej opinii na ten temat, pragn\u0105c unikn\u0105\u0107 zarzutu, \u017ce jako \u017cona Tadeusza, osoba nie uczestnicz\u0105ca w tamtych wydarzeniach i w dodatku nie wspinaj\u0105ca si\u0119, nie jestem zdolna do obiektywnego s\u0105du. Do\u0142\u0105czam jedynie dokumenty, na<\/div>\n
\n
\"\"<\/div>\n<\/figure>\n
podstawie kt\u00f3rych czytelnik sam mo\u017ce wyrobi\u0107 sobie zdanie. Nast\u0119pne albumy, ju\u017c wydana \u201eNanga Parbat. 1982\u201d oraz \u201eNanga Parbat.1985\u201d, nad kt\u00f3r\u0105 w\u0142a\u015bnie pracuj\u0119, dotycz\u0105 atakowania tej samej g\u00f3ry, ale podczas r\u00f3\u017cnych wypraw (niemieckiej i polsko-meksyka\u0144skiej), maj\u0105cych odmienne zako\u0144czenia. Pierwszy tom stanowi reprint wydanej w 1990 roku ksi\u0105\u017cki Tadeusza \u201eNaga g\u00f3ra – Nanga Parbat\u201d. Towarzyszy mu jednak inny materia\u0142 fotograficzny, bowiem wielu wykorzystanych w pierwszym wydaniu zdj\u0119\u0107 nie uda\u0142o mi si\u0119 odzyska\u0107 z nieistniej\u0105cego ju\u017c wydawnictwa Sport i Turystyka. Drugi tom dotycz\u0105cy<\/div>\n
\n
\"\"<\/div>\n<\/figure>\n
Nangi Parbat b\u0119dzie mie\u0107 wielu autor\u00f3w, bo postanowi\u0142am da\u0107 szans\u0119 pokazania tych samych wydarze\u0144 przez pryzmat r\u00f3\u017cnych spojrze\u0144, co mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 interesuj\u0105ce. P\u00f3\u017aniej chcia\u0142abym opracowa\u0107 przygotowa\u0107 materia\u0142 m\u00f3wi\u0105cy o norweskich wyprawach Tadeusza.<\/div>\n
<\/div>\n
W.G.:<\/strong> W opracowywaniu materia\u0142u pomagaj\u0105 Ci Ma\u0142gorzata i Jan Kie\u0142kowscy. Na czym konkretnie polega ich wsparcie dla Twojego projektu?<\/div>\n
<\/div>\n
D.P.:<\/strong> Ma\u0142gorzata i Jan Kie\u0142kowski to wspaniali ludzie, prawdziwi pasjonaci, kt\u00f3rzy oddali ca\u0142e \u017cycie g\u00f3rom. Kiedy\u015b razem wspinali si\u0119 w Tatrach i innych g\u00f3rach \u015bwiata, obecnie s\u0105 bibliofilami oraz kolekcjonerami literatury g\u00f3rskiej, wsp\u00f3\u0142tworz\u0105 przewodniki i monografie, mi\u0119dzy innymi Wielk\u0105 Encyklopedi\u0119 G\u00f3r i Alpinizmu. Jan jest geologiem i kartografem, Ma\u0142gorzata redaktork\u0105 i t\u0142umaczk\u0105. Jan kiedy\u015b wspina\u0142 si\u0119 z moim m\u0119\u017cem, lecz nie mia\u0142am okazji pozna\u0107 go za \u017cycia Tadeusza. Sta\u0142o si\u0119 to dopiero kilka lat temu, za po\u015brednictwem Janusza Majera. Prawda jest taka, \u017ce gdyby nie internetowy kontakt z Ma\u0142gorzat\u0105 i Janem Kielkowskimi (na sta\u0142e mieszkaj\u0105 w Niemczech), gdyby nie mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontaktowania si\u0119 z nimi poprzez maile i Skype\u2019a oraz przesy\u0142ania materia\u0142\u00f3w za pomoc\u0105 WeTransfera, nie mia\u0142abym odwagi publikowania moich album\u00f3w. G\u00f3ra nie nazwana, nie umiejscowiona na mapie, to tylko anonimowa kupa kamieni, chocia\u017cby najpi\u0119kniejszych. To Jan zidentyfikowa\u0142 g\u00f3ry znajduj\u0105ce si\u0119 na zdj\u0119ciach w moich ksi\u0105\u017ckach, doda\u0142 do ka\u017cdej z nich niezb\u0119dne informacje, pokaza\u0142 ich histori\u0119, to\u017csamo\u015b\u0107. Wiedza oraz duchowe wsparcie Ma\u0142gorzaty r\u00f3wnie\u017c okaza\u0142y si\u0119 niezb\u0119dne. Oboje stanowi\u0105 dla mnie nieocenione, bardzo profesjonalne i pe\u0142ne zaanga\u017cowania wsparcie merytoryczne.<\/div>\n
<\/div>\n
W.G.:<\/strong> Czy lepiej by\u0107 z herosem, kt\u00f3ry robi fascynuj\u0105ce rzeczy, ale cz\u0119sto nie ma go w domu i mo\u017ce zgin\u0105\u0107 przez swoj\u0105 pi\u0119kn\u0105 pasj\u0119, czy ze “zwyczajnym” m\u0119\u017cczyzn\u0105?<\/div>\n
\n
\"\"<\/div>\n<\/figure>\n
<\/div>\n
D.P.:<\/strong> Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. R\u00f3\u017cni ludzie maj\u0105 r\u00f3\u017cne preferencje. Chc\u0119 jednak zaznaczy\u0107, \u017ce ani Tadeusz nie postrzega\u0142 czy nie kreowa\u0142 si\u0119 na herosa, ani ja nie patrzy\u0142am na niego w takich kategoriach. Owszem, jego pasja dodawa\u0142a mu uroku. Nie tylko dlatego, \u017ce robi\u0142 rzeczy ambitne i niebezpieczne, wymagaj\u0105ce wielkiej odwagi, wytrwa\u0142o\u015bci i si\u0142y woli, ale tak\u017ce dlatego, \u017ce o owych czasach, gdy Polska znajdowa\u0142a si\u0119 za \u017celazna kurtyn\u0105, rzadko kto mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 podr\u00f3\u017cowania. Nawet wyjazd w s\u0142owackie Tatry wymaga\u0142 specjalnego pozwolenia. Tadeusz przywozi\u0142 ze swoich wypraw niesamowite opowie\u015bci i zdj\u0119cia, pokazuj\u0105ce zar\u00f3wno, jak \u017cyje si\u0119 na Zachodzie, na przyk\u0142ad w krajach alpejskich czy w Norwegii, ale r\u00f3wnie\u017c na Wschodzie, w Azji. Na jego prelekcje przychodzi\u0142o mn\u00f3stwo ludzi, kt\u00f3rych interesowa\u0142y nie tylko same g\u00f3ry, ale r\u00f3wnie\u017c ten inny, nieznany \u015bwiat. Jak ju\u017c wspomina\u0142am, wsp\u00f3lnie opracowywali\u015bmy zgromadzony przez niego materia\u0142 fotograficzny, to nas \u0142\u0105czy\u0142o. P\u00f3\u017aniej, w latach osiemdziesi\u0105tych, Tadeusz zabiera\u0142 mnie te\u017c czasami na trekkingi, wyprawy rekonesansowe do Azji. Nigdy nie poci\u0105ga\u0142a mnie wspinaczka, ale turystyka g\u00f3rska owszem, bardzo. Kocha\u0142am i nadal kocham polskie g\u00f3ry. Akceptowa\u0142am jego pasj\u0119, mimo zwi\u0105zanych z ni\u0105 niebezpiecze\u0144stw. Gdyby tak nie by\u0142o, gdybym robi\u0142a mu sceny zazdro\u015bci o g\u00f3ry albo nieustannie si\u0119 zamartwia\u0142a, nie mogliby\u015bmy by\u0107 razem, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej nasz zwi\u0105zek by si\u0119 rozpad\u0142. Zreszt\u0105 kiedy Tadeusz wraca\u0142 do domu po kilkumiesi\u0119cznej nieobecno\u015bci, wynagradza\u0142 mi roz\u0142\u0105k\u0119 z nawi\u0105zk\u0105. By\u0142 bardzo ciep\u0142ym i zgodnym cz\u0142owiekiem. Poza tym, gdy przebywa\u0142 w domu, przejmowa\u0142 na siebie wszystkie obowi\u0105zki \u2013 sprz\u0105ta\u0142, wykupowa\u0142 \u201ekartki\u201d, zaopatrywa\u0142 lod\u00f3wk\u0119, gotowa\u0142. Nikt tak nie sma\u017cy\u0142 nale\u015bnik\u00f3w ani plack\u00f3w ziemniaczanych, ani nie gotowa\u0142 pierog\u00f3w, jak Tadeusz. W naszym domu nigdy nie by\u0142o konserw, paprykarza czy wo\u0142owiny po bolo\u0144sku, kt\u00f3re serdecznie mu brzyd\u0142y w czasie wypraw. Owszem, widzia\u0142am r\u00f3wnie\u017c minusy \u017cycia z himalaist\u0105. Kiedy m\u0105\u017c wyje\u017cd\u017ca\u0142, musia\u0142am troszczy\u0107 si\u0119 sama o \u017cycie codzienne, dom, starsz\u0105 c\u00f3rk\u0119 (m\u0142odsza urodzi\u0142a si\u0119 kilka tygodni po \u015bmierci Tadeusza). To mnie jednak zahartowa\u0142o, nauczy\u0142o szybkiego, odpowiedzialnego podejmowania decyzji, co okaza\u0142o si\u0119 nieocenione, gdy zabrak\u0142o go na zawsze.<\/div>\n
<\/div>\n
W.G.:<\/strong> W moim pokoleniu m\u0119\u017cczy\u017ani, kt\u00f3rzy wsp\u00f3\u0142dziel\u0105 z partnerkami obowi\u0105zki domowe, nie s\u0105 wyj\u0105tkiem, chocia\u017c wci\u0105\u017c jeszcze nie stanowi\u0105 absolutnej normy. Jednak w latach siedemdziesi\u0105tych i osiemdziesi\u0105tych to by\u0142 chyba jednak ewenement? Zw\u0142aszcza w \u015brodowisku wspinaczy, podr\u00f3\u017cnik\u00f3w, macho? Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce tego typu m\u0119\u017cczy\u017ani po powrocie z wyprawy oczekiwaliby raczej, aby kobieta zachwyca\u0142a si\u0119 nimi i ich rozpieszcza\u0142a, podstawia\u0142a wszystko pod nos, bo oni tacy dzielni, tak si\u0119 natrudzili i teraz trzeba im to wynagrodzi\u0107\u2026 Czy tacy w\u0142a\u015bnie byli koledzy Tadeusza? Czy Tw\u00f3j m\u0105\u017c na ich tle stanowi\u0142 wyj\u0105tkowy skarb? A mo\u017ce my\u015bl\u0119 stereotypowo?<\/div>\n
<\/div>\n
D.P.:<\/strong> Absolutnie nie wiem, jak na to pytanie odpowiedzie\u0107. Gdybym w\u00f3wczas przypuszcza\u0142a, \u017ce kto\u015b mi je kiedy\u015b zada, mo\u017ce poczyni\u0142abym jakie\u015b wnikliwsze obserwacje. Zar\u00f3wno w warunkach domowych, jak te\u017c podczas podr\u00f3\u017cy, cz\u0119sto pokazuj\u0105cych wyra\u017aniej charakter wzajemnych relacji, nie dostrzeg\u0142am zjawiska, o kt\u00f3rym m\u00f3wisz. Wszyscy nasi koledzy i ich \u017cony traktowali si\u0119 nawzajem \u201enormalnie\u201d. Nie zauwa\u017ca\u0142am \u017cadnego rozpieszczania ani nadmiernego emablowania, chyba \u017ce co\u015b mi umkn\u0119\u0142o, \u017ce na co\u015b nie zwr\u00f3ci\u0142am uwagi. Nie interesowa\u0142am si\u0119 cudzym \u017cyciem, nie uwa\u017ca\u0142am, abym mia\u0142a prawo je ocenia\u0107, m\u00f3wi\u0107 innym, w jaki spos\u00f3b mieliby kreowa\u0107 w\u0142asne zwi\u0105zki, dzieli\u0107 si\u0119 codziennymi obowi\u0105zkami. By\u0107 mo\u017ce byli lub nadal s\u0105 tacy himalai\u015bci, o kt\u00f3rych m\u00f3wisz, ale ja ich nie pozna\u0142am. Nie s\u0105dz\u0119 jednak, aby Tadeusz stanowi\u0142 wyj\u0105tek.<\/div>\n
<\/div>\n
W.G.:<\/strong> Nawet je\u017celi Tw\u00f3j m\u0105\u017c w czasie pobyt\u00f3w w domu przejmowa\u0142 na siebie trudy codzienno\u015bci, to jednak okresy, w kt\u00f3rych to robi i takie, w kt\u00f3rych musisz ze wszystkim radzi\u0107 sobie sama, by\u0142y dyktowane rytmem jego wypraw, a nie Twojej pracy in\u017cyniera-chemika, te\u017c przecie\u017c wa\u017cnej, odpowiedzialnej, czasami na pewno stresuj\u0105cej. Po jego powrocie z wypraw razem pracowali\u015bcie nad przywiezionym przez Tadeusza materia\u0142em zdj\u0119ciowym, ale to on prowadzi\u0142 prelekcje, zdobywa\u0142 s\u0142aw\u0119 i uznanie. Czy nie czu\u0142a\u015b si\u0119 troch\u0119 w cieniu m\u0119\u017ca? Czy rozmawiali\u015bcie r\u00f3wnie\u017c o Twojej pracy, sprawach dla Ciebie wa\u017cnych? Czy mog\u0142a\u015b liczy\u0107 na tyle samo zrozumienia, wsparcia i zainteresowania, ile sama dawa\u0142a\u015b?<\/div>\n
<\/div>\n
D.P.:<\/strong> Praca zawodowa, kt\u00f3r\u0105 wykonywali\u015bmy \u2013 ja pe\u0142noetatowo, Tadeusz z przerwami na wyprawy, p\u00f3ki po tragedii na Lhotse nie straci\u0142 posady – by\u0142a dla nas proz\u0105 \u017cycia, nie pasj\u0105, cho\u0107 mo\u017ce tak by\u0107 powinno. Inspirowa\u0142y nas inne sprawy: \u017cycie rodzinne, spotkania z przyjaci\u00f3\u0142mi, wsp\u00f3lne ksi\u0105\u017cki oraz wsp\u00f3lne i osobne podr\u00f3\u017ce\u2026. Tadeusz by\u0142 ros\u0142ym m\u0119\u017cczyzn\u0105, Rosjanie m\u00f3wili na niego \u201epa\u0142tora czie\u0142awieka\u201d, ale jego cie\u0144 by\u0142 chyba mikroskopijny, bo nigdy nie stara\u0142 si\u0119 mnie przy\u0107mi\u0107.<\/div>\n
<\/div>\n
W.G.:<\/strong> A czy himalaista nadaje si\u0119 na ojca? Co mo\u017ce zaoferowa\u0107 dzieciom zamiast stabilizacji? Zarazi\u0107 je swoj\u0105 niesamowit\u0105 pasj\u0105? Nauczy\u0107 je, jak by\u0107 wolnym, realizowa\u0107 marzenia, przezwyci\u0119\u017ca\u0107 trudno\u015bci? Czy mo\u017ce dzieci postrzegaj\u0105 ten problem w zupe\u0142nie innych kategoriach?<\/div>\n
<\/div>\n
D.P.:<\/strong> Wiem, \u017ce w \u017cyciu dziecka wa\u017cna jest obecno\u015b\u0107 obojga rodzic\u00f3w, wnoszenie przez nich r\u00f3\u017cnorodnych warto\u015bci. Trudno przewidzie\u0107, jakie wzorce czerpa\u0142yby nasze c\u00f3rki z pasji ojca. \u017badna z nich si\u0119 nie wspina, cho\u0107 obie je\u017cd\u017c\u0105 na nartach czy snowboardzie. Tylko wnuczka Gaja zadeklarowa\u0142a, \u017ce \u201echce by\u0107 g\u00f3rnikiem, jak dziadek\u201d. Jej zdaniem, skoro dziadek chodzi\u0142 po g\u00f3rach, to by\u0142 g\u00f3rnikiem. Z pewno\u015bci\u0105 jednak Tadeusz nauczy\u0142by dziewczynki realizowa\u0107<\/div>\n
\n
\"\"<\/div>\n<\/figure>\n
marzenia, a przede wszystkim by\u0107 otwartym na \u015bwiat, ludzi, wiedz\u0119 i przygod\u0119. Szcz\u0119\u015bliwie uda\u0142o mi si\u0119 przekaza\u0107 dzieciom w\u0142a\u015bnie takie warto\u015bci. Moja praca nad seri\u0105 \u201eIn Memoriam\u201d ma s\u0142u\u017cy\u0107 mi\u0119dzy innymi zachowaniu i przekazaniu naszym c\u00f3rkom wiedzy o ich Ojcu, aby mog\u0142y zrozumie\u0107 pasj\u0119, kt\u00f3rej po\u015bwi\u0119ci\u0142 wszystko, nawet w\u0142asne \u017cycie, a tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 brania udzia\u0142u w ich \u017cyciu, w kreowaniu go. Daj\u0119 im w ten spos\u00f3b szans\u0119 si\u0119gni\u0119cia do korzeni.<\/div>\n
<\/div>\n
W.G.:<\/strong> Czy dziewczyny maj\u0105 \u017cal do ojca o to, \u017ce z w\u0142asnej, nieprzymuszonej woli pojecha\u0142 na niebezpieczn\u0105 wypraw\u0119 i zgin\u0105\u0142? Do samych g\u00f3r? Do losu? Do Boga?<\/div>\n
<\/div>\n
D.P.:<\/strong> O to nale\u017cy zapyta\u0107 je same, nie chc\u0119 si\u0119 za nie wypowiada\u0107. Partycja, kt\u00f3ra mia\u0142a czterna\u015bcie lat, gdy zgin\u0105\u0142 Tadeusz, uchyli\u0142a r\u0105bka swojej rozpaczy w emocjonuj\u0105cym wierszu, zamieszczonym w \u201eK2. 1986\u201d. Hania w filmie \u201eK2 – dotkn\u0105\u0107 nieba\u201d nie zdradzi\u0142a swoich prze\u017cy\u0107, kt\u00f3re u\u015bwiadomi\u0142a sobie, gdy do nich doros\u0142a.<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
W.G.:<\/strong> A jakim ojcem by\u0142 Tadeusz, gdy jeszcze \u017cy\u0142? Co robi\u0142 wsp\u00f3lnie z Patrycj\u0105?<\/div>\n
<\/div>\n
D.P.:<\/strong> Jakim ojcem by\u0142 Tadeusz? Z pewno\u015bci\u0105 troskliwym i kochaj\u0105cym. Wsp\u00f3lnie z Patrycj\u0105 chodzili na spacery, czytali ksi\u0105\u017cki, wyje\u017cd\u017cali na letnie g\u00f3rskie w\u0119dr\u00f3wki, a zim\u0105 na narty. Razem odrabiali lekcje i razem hodowali z\u0142ote rybki. Patrycja by\u0142a te\u017c jego ulubion\u0105 fotomodelk\u0105. Gdy by\u0142a niemowl\u0119ciem, ch\u0119tnie j\u0105 k\u0105pa\u0142, mie\u015bci\u0142a si\u0119 w jednej jego d\u0142oni?<\/div>\n
W.G.: Dina Sterbova w ksi\u0105\u017cce o kobiecym himalaizmie, T\u0119sknota i przeznaczenie<\/span><\/a>, napisa\u0142a, \u017ce wspinaj\u0105ce si\u0119 kobiety znacznie mocniej prze\u017cywaj\u0105 rozstanie z dzie\u0107mi podczas wypraw od wspinaj\u0105cych si\u0119 m\u0119\u017cczyzn, znacznie bardziej si\u0119 boj\u0105, \u017ce je osieroc\u0105, a spo\u0142ecze\u0144stwo jest dla nich o wiele mniej wyrozumia\u0142e, ni\u017c dla ojc\u00f3w, kt\u00f3rzy na zawsze pozostaj\u0105 w g\u00f3rach. Wiele najlepszych himalaistek, jak Wanda Rutkiewicz, Anna Czerwi\u0144ska czy Gerlinde Kaltenbrunner, nie zdecydowa\u0142o si\u0119 na potomstwo, aby nie mie\u0107 podobnych dylemat\u00f3w. Jakie jest Twoje zdanie na ten temat?<\/div>\n
<\/div>\n
D.P.:<\/strong> Odno\u015bnie spostrze\u017ce\u0144 Diny o kobiecych emocjach zwi\u0105zanych z rodzicielstwem oraz o spo\u0142ecznym os\u0105dzie kobiet-himalaistek, ca\u0142kowicie si\u0119 zgadzam. Nie oznacza to jednak oczywi\u015bcie, \u017ce dla m\u0119\u017cczyzn ten problem w og\u00f3le nie istnieje, nawet je\u017celi prze\u017cywaj\u0105 go s\u0142abiej czy mo\u017ce po prostu troch\u0119 inaczej, ni\u017c kobiety. Kiedy by\u0142am w ci\u0105\u017cy, a Tadeusz wyjecha\u0142 na K2 \u2013 oczywi\u015bcie, za moj\u0105 zgod\u0105, o kt\u00f3r\u0105 lojalnie zapyta\u0142 \u2013 rozmawia\u0142am na ten temat z Wand\u0105 Rutkiewicz. Powiedzia\u0142a wtedy co\u015b, co g\u0142\u0119boko zapad\u0142o mi w pami\u0119\u0107 \u2013 \u017ce zazdro\u015bci Tadeuszowi tej mojej ci\u0105\u017cy. Nie mnie, tylko w\u0142a\u015bnie jemu. Odebra\u0142am to pocz\u0105tkowo w ten spos\u00f3b, jakby pocz\u0119cie dziecka stanowi\u0142o jego wy\u0142\u0105czn\u0105 decyzj\u0119 i zas\u0142ug\u0119, jakbym ja w og\u00f3le nie bra\u0142a w tym udzia\u0142u. Wanda jednak szybko doda\u0142a, \u017ce ich pasja jest bezwzgl\u0119dna, wymagaj\u0105ca najwi\u0119kszych wyrzecze\u0144. Ona \u015bwiadomie zrezygnowa\u0142a z macierzy\u0144stwa na korzy\u015b\u0107 g\u00f3r, co wymaga\u0142o nie lada odwagi i si\u0142y, co stanowi\u0142o dla niej wielkie po\u015bwi\u0119cenie. Tadeusz natomiast nie musia\u0142 rezygnowa\u0107 z rodzicielstwa. Zrozumia\u0142am.<\/div>\n
<\/div>\n
W.G.:<\/strong> Czy Twoim zdaniem w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych, siedemdziesi\u0105tych i osiemdziesi\u0105tych, gdy Tw\u00f3j m\u0105\u017c si\u0119 wspina\u0142, g\u00f3rskie \u015brodowisko by\u0142o bardzo mizoginistyczne? Czy Wandzie Rutkiewicz lub innym utalentowanym kobietom by\u0142o si\u0119 trudniej przebi\u0107, ni\u017c facetom? Czy teraz jest inaczej?<\/div>\n
<\/div>\n
D.P.:<\/strong> W\u00f3wczas z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 kobietom by\u0142o trudniej wybi\u0107 si\u0119 i by\u0107 najlepsz\u0105 z najlepszych, po\u017c\u0105dan\u0105 partnerk\u0105 ekstremalnych przej\u015b\u0107 czy wypraw w m\u0119skim gronie. Andrzej Zawada, ustalaj\u0105c sk\u0142ad wypraw, mia\u0142 do wyboru kwiat polskiego himalaizmu w ilo\u015bciach przekraczaj\u0105cych zapotrzebowanie. Kobieta stanowi\u0142a balast, gdy by\u0142a s\u0142absza lub konkurencj\u0119, gdy by\u0142a silna, bo jej sukces wpisywa\u0142 si\u0119 w rankingach zwyci\u0119zc\u00f3w jako sukces kobiecy. Po osi\u0105gni\u0119ciu wysokiego poziomu wspinaczkowego kobieta przestawa\u0142a by\u0107 tylko towarzyszk\u0105 m\u0119\u017cczyzny, stawa\u0142a si\u0119 jego rywalk\u0105. Wanda zakosi\u0142a wej\u015bcie na Mount Everest, zdobywaj\u0105c t\u0119 g\u00f3r\u0119 nie tylko jako pierwsza Polka i Europejka, ale te\u017c jako pierwszy Polak. Podobnie by\u0142o z Gasherbrumem III czy K2. Himalaistki tamtych czas\u00f3w umia\u0142y by\u0107 twarde i zazwyczaj mog\u0142y radzi\u0107 sobie bez m\u0119skiego wsparcia. Jednak nie zgodz\u0119 si\u0119 ze stwierdzeniem, \u017ce g\u00f3rskie \u015brodowisko by\u0142o mizoginistyczne, \u017ce nienawidzi\u0142o kobiet lub traktowa\u0142o je tylko jak obiekty erotyczne. Panowie zawsze byli wra\u017cliwi na kobiece wdzi\u0119ki, o czym \u015bwiadcz\u0105 poczynania niekt\u00f3rych g\u00f3rskich heros\u00f3w. D\u0142ugie, postne rozstania sprzyja\u0142y zacie\u015bnianiu wi\u0119zi lub ich rozszerzaniu. Jestem zdania, \u017ce ewentualne konflikty wynika\u0142y raczej z konkurencyjno\u015bci kole\u017canek ni\u017c uprzedze\u0144 do nich.<\/div>\n
<\/div>\n
W.G.:<\/strong> Dzi\u0119kuj\u0119 bardzo za rozmow\u0119. Troch\u0119 mnie zaskoczy\u0142y niekt\u00f3re Twoje odpowiedzi. Na podstawie lektur wyrobi\u0142am sobie opini\u0119, \u017ce konflikty mi\u0119dzyp\u0142ciowe w \u015brodowisku g\u00f3rskim, zw\u0142aszcza przed trzydziestu, czterdziestu laty, by\u0142y znacznie wi\u0119ksze. Spodziewa\u0142am si\u0119 tak\u017ce, \u017ce osoba wybitna i nietuzinkowa nie b\u0119dzie si\u0119 sprawdza\u0142a w codziennym \u017cyciu, \u017ce trzeba wybra\u0107 pomi\u0119dzy partnerem fascynuj\u0105cym a ciep\u0142ym i solidnym, pomi\u0119dzy \u201ecudnymi manowcami\u201d, jak w piosence Stachury, a prost\u0105, lecz nudn\u0105 drog\u0105… Jak si\u0119 jednak okazuje, Ty nie musia\u0142a\u015b wybiera\u0107, Tadeusz z Twojej opowie\u015bci wydaje si\u0119 cz\u0142owiekiem uniwersalnym.<\/div>\n
<\/div>\n
D.P.:<\/strong> Wychodzi troch\u0119 na to, \u017ce tym wywiadem pisz\u0119 laurk\u0119 dla Tadeusza, a ani tego nie chc\u0119, ani nie s\u0105dz\u0119, aby on sobie tego \u017cyczy\u0142\u2026 By\u0142 zupe\u0142nie normalnym facetem, takim, jakich wielu. Tworzyli\u015bmy normalny zwi\u0105zek, z chwilami kryzys\u00f3w i cichych dni, ale jak\u017ce mi\u0142e by\u0142o godzenie si\u0119 po nich. To nie by\u0142a \u017cadna gra, tylko zwyczajne \u017cycie.<\/div>\n
<\/div>\n
W.G.:<\/strong> Zgadzam si\u0119, \u017ce takie serdeczne, partnerskie relacje, jakie zbudowali\u015bcie, powinny stanowi\u0107 norm\u0119. Uwa\u017cam jednak, na bazie w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144 i obserwacji, \u017ce s\u0105 rzadko\u015bci\u0105. Mia\u0142a\u015b szcz\u0119\u015bcie, \u017ce trafi\u0142a\u015b w\u0142a\u015bnie na Tadeusza, a on, \u017ce trafi\u0142 w\u0142a\u015bnie na Ciebie i \u017ce przynajmniej przez te kilkana\u015bcie lat tworzyli\u015bcie co\u015b pi\u0119knego. Wielu ludzi przez ca\u0142e \u017cycie nie spotyka swojej \u201edrugiej po\u0142\u00f3wki\u201d, kogo\u015b o podobnych pasjach, pogl\u0105dach, wizji wzajemnych relacji.<\/div>\n
<\/div>\n
D.P.:<\/strong> \u017bycz\u0119, aby\u015b i Ty znalaz\u0142a t\u0119 swoj\u0105 drug\u0105 po\u0142\u00f3wk\u0119 dopasowan\u0105 jak r\u0119kawiczka. Fajni faceci to wcale nie taka rzadko\u015b\u0107.<\/div>\n
<\/div>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: portalgorski.pl<\/span><\/a>. <\/span><\/div>\n
<\/div>\n
Dzi\u0119kujemy Bartkowi Andrzejewskiemu, redaktorowi naczelnemu Portalu G\u00f3rskiego, za udost\u0119pnienie wywiadu i zdj\u0119cia Danuty Piotrowskiej.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n
Tadeusz Piotrowski<\/span><\/strong> (ur. 1940 r. w Ko\u0142kach na Wo\u0142yniu, zm. 10 lipca 1986 r. na zboczach szczytu K2 w Karakorum) \u2013 taternik, alpinista, himalaista, fotografik, autor ksi\u0105\u017cek i r\u00f3\u017cnorodnych publikacji o tematyce wspinaczkowej. Wspinaczki w Tatrach rozpocz\u0105\u0142 w pocz\u0105tku lat 1960., w czasie studi\u00f3w na Politechnice Szczeci\u0144skiej. Nale\u017ca\u0142 do \u015bcis\u0142ej polskiej czo\u0142\u00f3wki alpinistycznej, a kilka z jego osi\u0105gni\u0119\u0107 zapisa\u0142o si\u0119 na trwa\u0142e w historii alpinizmu \u015bwiatowego.(http:\/\/tadeuszpiotrowski.danutapiotrowska.pl\/…<\/a>)<\/div>\n
<\/div>\n
Danuta Piotrowska<\/span><\/strong>, jego \u017cona (fotograf, z wykszta\u0142cenia chemik), po\u015bwi\u0119ci\u0142a si\u0119 tworzeniu album\u00f3w-reporta\u017cy, obejmuj\u0105cych dorobek fotograficzny i literacki Piotrowskiego. (http:\/\/danutapiotrowska.pl\/<\/a>)<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z Danut\u0105 Piotrowsk\u0105 rozmawia Weronika G\u00f3rska Weronika G\u00f3rska: Seria opracowanych przez Ciebie album\u00f3w \u201eTadeusz Piotrowski. In Memoriam\u201d, po\u015bwi\u0119conych Twojemu zmar\u0142emu m\u0119\u017cowi, zawiera nie tylko zdj\u0119cia z jego wypraw, ale przede wszystkim teksty – zar\u00f3wno te, kt\u00f3re publikowa\u0142 za \u017cycia, jak te\u017c jego osobiste notatki i listy, kt\u00f3re dopiero teraz ukazuj\u0105 si\u0119 w druku. Kiedy wpad\u0142a\u015b…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2536,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[25,282,141,147,150],"class_list":["post-2534","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-katalog","tag-alpinizm","tag-danuta-piotrowska","tag-historia-himalaizmu","tag-polski-himalaizm-zimowy","tag-tadeusz-piotrowski"],"acf":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/stapis.com.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Tadeusz_Patrycja_008_A_skalowacz_pl.jpeg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2534","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2534"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2534\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2537,"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2534\/revisions\/2537"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2536"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2534"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2534"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2534"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}