WOJCIECH BRA\u0143SKI<\/b><\/p>\n
Polski taternik i alpinista, pisarz, z wykszta\u0142cenia i zawodu mgr in\u017c. elektronik oraz dr fizyki. Wspina\u0142 si\u0119 w Tatrach (m.in. przeszed\u0142 <\/span>Wariant R<\/span><\/i> na Mnichu, <\/span>dr. Or\u0142owskiego<\/span><\/i> na Galerii Gankowej, <\/span>Hokejk\u0119<\/span><\/i> na \u0141omnicy, zim\u0105 filar Kopy Spadowej) i Alpach (wej\u015bcia m.in. na Mont Blanc, Monte Rosa i Mont Paradiso). Wspina\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w Kaukazie, A\u0142taju Mongolskim, Pamirze. Bra\u0142 udzia\u0142 w wyprawach w Himalaje, uczestniczy\u0142 w pierwszym wej\u015bciu na Kangbachen oraz w pierwszym wej\u015bciu na Kangchrujng\u0119 Central (1978 r., wtedy polski rekord wysoko\u015bci).<\/span><\/p>\n Cz\u0142onek honorowy PZA, dwukrotnie odznaczony za \u201eZa Wybitne Osi\u0105gni\u0119cia Sportowe\u201d.<\/span><\/p>\n <\/p>\n Alpinizm od zarania mia\u0142 partnersk\u0105 form\u0119 dzia\u0142ania. Obserwowane\u00a0 obecnie kwestionowanie tej zasady wi\u0105\u017ce si\u0119 z g\u0142oszon\u0105 konieczno\u015bci odej\u015bcia w tzw. strefie \u015bmierci od\u00a0 tradycyjnego etosu g\u00f3rskiego. Akceptacja tej tendencji oznacza\u0142aby, \u017ce nieskr\u0119powany wieloma regu\u0142ami – wolno\u015bciowy w istocie alpinizm – sta\u0142by si\u0119 dyscyplin\u0105 blisk\u0105 \u201ewolnej amerykance\u201d, w kt\u00f3rej \u017cadne zasady ju\u017c nie obowi\u0105zuj\u0105. Czy tak musi by\u0107, czy ka\u017cdy sprzeciw jest jedynie wyrazem nie nad\u0105\u017cania za naturalnym post\u0119pem?<\/span><\/p>\n \u201eTest G\u00f3ry\u201d jest pr\u00f3b\u0105 odpowiedzi na to pytanie. Szukaj\u0105c jej konieczne wyda\u0142o si\u0119 zbadanie kondycji dzisiejszego alpinizmu. W pierwszej cz\u0119\u015bci ksi\u0105\u017cki zatytu\u0142owanej\u00a0 \u201eAlpinizm jaki jest ka\u017cdy wie (ale nie ca\u0142kiem rozumie)\u201d prezentowane s\u0105 r\u00f3\u017cnorodne opinie i pogl\u0105dy pochodz\u0105ce ze \u015brodowiska ludzi g\u00f3r i spoza niego. W drugiej cz\u0119\u015bci: – \u201eTesty najwy\u017cszej pr\u00f3by\u201d – omawiane s\u0105 liczne przypadki\u00a0 akcji w szczytowych partiach g\u00f3r wysokich, gdzie dochodzi\u0142o do ratowania \u017cycia poszkodowanego lub trac\u0105cego si\u0142y wspinacza. Dowodz\u0105 one, \u017ce himalai\u015bci s\u0105 zdolni nie tylko do wej\u015bcia i zej\u015bcia ze szczytu si\u0119gaj\u0105cego ponad\u00a0 8000 m, ale zachowuj\u0105c rezerwy si\u0142, s\u0105 w stanie wspomaga\u0107 partnera, a nawet prowadzi\u0107 akcj\u0119 ratuj\u0105c\u0105\u00a0 mu \u017cycie.<\/span><\/p>\n Przeprowadzony dow\u00f3d podwa\u017ca tezy deklaruj\u0105ce r\u00f3\u017cne <\/span>limes<\/span><\/i> nie tylko g\u00f3rskiej, ale co by nie powiedzie\u0107, ludzkiej etyki do poziomu 7- 8 tysi\u0119cy metr\u00f3w. Problem maj\u0105 tylko ci, kt\u00f3rych organizmy nie s\u0105 odpowiednio odporne\u00a0 i wydajne, lecz czy wszyscy musz\u0105 by\u0107 mistrzami?<\/span><\/p>\n Fragment I<\/b><\/p>\n Mo\u017cna by r\u00f3wnie\u017c pomy\u015ble\u0107 nad rozwi\u0105zaniem systemowym \u2013 organizowaniem wypraw pracuj\u0105cych wy\u0142\u0105cznie na sukces jednego wspinacza, kt\u00f3ry samotnie z najwy\u017cszego obozu podejmuje ryzykowny wy\u015bcig z czasem \u2013 do szczytu i z powrotem. \u015awietnym przyk\u0142adem tego stylu dzia\u0142ania s\u0105 narciarskie wyprawy Andrzeja Bargiela, profesjonalnie organizowane i zapewniaj\u0105ce mu zdroworozs\u0105dkowy stopie\u0144 ryzyka. Na jego konto trzeba te\u017c zaliczy\u0107 wykorzystanie drona, pocz\u0105tkowo przystosowanego przez jego brata Bartka, do rozpoznawania trasy zjazdowej. Urz\u0105dzenie wkr\u00f3tce okaza\u0142o si\u0119 bezcenne w akcji poszukiwawczo-ratunkowej. W ten spos\u00f3b zosta\u0142 postawiony milowy krok w himalaizmie i ratownictwie g\u00f3rskim.\u00a0<\/span><\/p>\n Fragment II<\/b><\/p>\n Prof. Magdalena \u015aroda opisuj\u0105c prac\u0119 swojego studenta na temat etyki himalaist\u00f3w, przyznaje, \u017ce pomimo zgromadzenia i przeanalizowania obszernego materia\u0142u dokumentuj\u0105cego zachowania himalaist\u00f3w powy\u017cej 6000 m n.p.m. ten adept filozofii nie potrafi\u0142 sformu\u0142owa\u0107 \u017cadnych odkrywczych wniosk\u00f3w: (\u2026) powy\u017cej 6 tys. metr\u00f3w etyka \u2013 jak tlen rozrzedza si\u0119, pozostawiaj\u0105c po sobie dwie normy: bezwarunkow\u0105, nakazuj\u0105c\u0105 prze\u017cy\u0107 za wszelk\u0105 cen\u0119, i warunkow\u0105, dotycz\u0105c\u0105 pomocy innym w potrzebie. Oczywi\u015bcie ta druga jest wt\u00f3rna.<\/span><\/p>\n Fragment III<\/b><\/p>\n Powo\u0142ana przez PZA komisja75 do oceny wydarze\u0144 na Broad Peaku w 2013 r. pracowa\u0142a nad raportem kilka miesi\u0119cy. Po ujawnieniu go wybuch\u0142a medialna wrzawa, a g\u0142osy krytyki pochodzi\u0142y z samej g\u00f3ry krajowego alpinistycznego \u015bwiatka.<\/span><\/p>\n Nie jest naszym celem omawianie szczeg\u00f3\u0142owego przebiegu wydarze\u0144 ani te\u017c ocen raportu. Pragniemy tylko pokaza\u0107, jak z\u0142o\u017cone s\u0105 to sprawy i jak mo\u017cna je odnie\u015b\u0107 do w\u0105tk\u00f3w poruszanych w tej ksi\u0105\u017cce. We wspomnianym wcze\u015bniej raporcie sformu\u0142owana jest jedna ostra teza: W pe\u0142ni \u015bwiadome zignorowanie przez Bieleckiego i Ma\u0142ka zasady kontaktu wzrokowego lub radiowego z reszt\u0105 zespo\u0142u uznajemy za fundamentalny b\u0142\u0105d i z\u0142amanie podstawowej zasady etyki alpinistycznej. Dopowiedzmy tutaj, \u017ce wymieniona zasada jest oparta na racjonalnym, narzucaj\u0105cym si\u0119 dzia\u0142aniu w zespole partnerskim, nieu\u017cywaj\u0105cym na danym odcinku drogi liny do asekuracji. Z pewno\u015bci\u0105 stwarza ona pewn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontroli pozycji i kondycji cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u, co winno zwi\u0119ksza\u0107 zakres ich bezpiecze\u0144stwa. Artur Hajzer tworz\u0105c projekt Polskiego Himalaizmu Zimowego, zak\u0142ada\u0142 egzekwowanie od swoich podopiecznych stosowania zasady kontaktu wzrokowego, wi\u0119c trzej partnerzy Berbeki powinni j\u0105 zna\u0107 i stosowa\u0107, a on sam, b\u0119d\u0105c synem tragicznie zmar\u0142ego w Alpach Krzysztofa Berbeki, musia\u0142 j\u0105 zna\u0107 ju\u017c od dzieci\u0144stwa. Nasuwa si\u0119 wi\u0119c pytanie: czy oba zespo\u0142y na Falczan Kangri by\u0142y jeszcze partnerskie? A je\u015bli nie, to od kt\u00f3rego momentu przesta\u0142y dzia\u0142a\u0107 wsp\u00f3lnie? Czy by\u0142a to umowa, czy zerwanie zwi\u0105zku?<\/span><\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" <\/p>\n Seria: Literatura g\u00f3rska na \u015bwiecie<\/b><\/p>\n ISBN druk: <\/b>978-83-7967-255-4<\/b><\/p>\n Epub: <\/b>978-83-7967-258-5<\/b><\/p>\n Mobi: <\/b>978-83-7967-259-2<\/b><\/p>\n Ilo\u015b\u0107 stron: 240<\/b><\/p>\n Ok\u0142adka: mi\u0119kka ze skrzyde\u0142kami<\/b><\/p>\n Format: <\/b>161 x 234<\/b> mm<\/b><\/p>\n Rok wydania: 2022<\/b><\/p>\n Producent: Wydawnictwo Stapis Anna Pisarek, ul. Floriana 2a, 40-288 Katowice, biuro@stapis.com.pl, tel. 605 963 179<\/p>\n","protected":false},"featured_media":1017081,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false},"product_brand":[],"product_cat":[52,576],"product_tag":[95,257,1332,1333,79,89,776,1129,44,365,43,93],"class_list":["post-1017079","product","type-product","status-publish","has-post-thumbnail","product_cat-literatura-gorska-na-swiecie","product_cat-wszystkie","product_tag-alpinisci","product_tag-alpinizm","product_tag-etos-gorski","product_tag-etyka-w-gorach","product_tag-gory","product_tag-himalaizm","product_tag-ksiazki-gorskie","product_tag-ksiazki-o-gorach","product_tag-literatura-alpinistyczna","product_tag-literatura-gorska","product_tag-literatura-gorska-na-swiecie","product_tag-ludzie-gor","first","instock","taxable","shipping-taxable","purchasable","product-type-simple","catalog-layout-default","columns-xs-2"],"acf":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/product\/1017079","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/product"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1017079"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1017081"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1017079"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fproduct_brand&post=1017079"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fproduct_cat&post=1017079"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/stapis.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fproduct_tag&post=1017079"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Opis<\/b>\u00a0<\/span><\/h2>\n